Autor: Biuro prasowe
14 sierpnia 2009

Pomoc najuboższym obywatelom jest obowiązkiem państwa i wszelkie podmioty, czy to instytucje, fundacje, stowarzyszenia, czy indywidualni usługodawcy – adwokaci, radcowie prawni albo darczyńcy pomagający osobom ubogim – wyręczają państwo.

Trzeba bardzo mocno podkreślić: pomoc najuboższym obywatelom jest obowiązkiem państwa i wszelkie podmioty, czy to instytucje, fundacje, stowarzyszenia, czy indywidualni usługodawcy – adwokaci, radcowie prawni albo darczyńcy pomagający osobom ubogim – wyręczają państwo. Wydawałoby się, że państwo powinno z wdzięcznością przyjmować takie inicjatywy, współdziałać, pomagać, tymczasem jest odwrotnie. Obawiam się, że pokutuje tu domniemanie z minionej epoki, że wszyscy kradną i oszukują, a jeżeli ktoś robi coś za darmo, to już na pewno ma ukryte intencje i z pewnością złe. Problem leży trochę w mentalności urzędników i polityków i wymaga zmiany pokoleniowej. Niemniej zaskakujące jest dla nas to, że Ministerstwo Finansów, broniąc się przed zmianami, powołuje się m.in. na dyrektywę VAT112.

Sąsiedzi poradzili sobie
Innym państwom ona jednak nie przeszkadza. Kiedy na międzynarodowych konferencjach jest mowa o tym, że mamy w Polsce z tym problem, właśnie ze względu na przepisy wspólnotowe, to wybucha śmiech. Tak samo wygląda sytuacja z obciążonymi VAT-em SMS-ami, za pomocą których ludzie wpłacają środki na konta instytucji charytatywnych. U nas nie można zwolnić ich z VAT-u, natomiast Czesi i Słowacy, których obowiązują przecież te same przepisy wspólnotowe, zrobili to. Okazało się, że można. Taki stan rzeczy w Polsce wymaga zmian prawnych, legislacyjnych. Nie może być bo¬wiem tak, że to, czy od danej porady będzie naliczony VAT, czy, nie zależy od dobrej woli urzędnika danej izby skarbowej. Tak ważna sprawa nie może być uzależniona od elementów przypadkowych. Zgadzam się z panem (Maciejem Grelą), że obecna sytuacja wymaga zmian ustawowych. Jak dalekich, jak szerokich? Z tego, co Pan przedstawił, istnieje duża rozbieżność między oczekiwaniami podatników a tym, co chciałoby Ministerstwo Finansów.

Adwokaci obawiali się kłopotów z fiskusem
Samorząd adwokacki prowadził 9 maja akcję bezpłatnych porad prawnych. Następne wydanie tej akcji jest planowane na wrzesień. Co ważne, wielu adwokatów pytało nas przed przystąpieniem do tej akcji, czy samorząd za¬gwarantuje, że nie będą mieli problemów skarbowych. Odpowiadaliśmy: nie, nie możemy udzielić takich gwarancji. Nie wiem, jak wielu adwokatów zrezygnowało w związku z tym z udzielania bezpłatnych porad. Do tej pory na szczęście nie dotarły do mnie informacje, że któryś z adwokatów biorących udział w naszej akcji udzielania bezpłatnych porad prawnych miał z tego powodu kłopoty. Nie może być jednak tak – co podkreślam – że interpretacja zależy od dobrej lub złej woli urzędnika. O to, że taka dobra wola może być, chciałam uzupełnić informację Macieja Greii o interpretację izby skarbowej w Poznaniu w sprawie adwokata broniącego żołnierzy z Nangar Khel. W interpretacji pojawiło się odwołanie aż do ogólnych zasad wykonywania zawodu adwokata wynikających z artykułu pierwszego prawa o adwokaturze, czyli odwołanie się do szczególnego zawodu – zaufania publicznego, do umiejscowienia adwokatury jako elementu systemu ochrony prawnej Rzeczpospolitej. Po-wstaje jednak pytanie, czy trzeba aż tak głęboko sięgać. Poza tym, w tej interpretacji była mowa o rym, że w związku z tym, że jest to szczególna ochrona w sprawie karnej, nie jest to usługa, za którą można odliczać VAT. Powstaje wątpliwość, czy przy takim uzasadnieniu – raz jeszcze podkreślam życzliwym dla adwokatury – można przenieść tę interpretację na grunt spraw cywilnych. Bo również adwokat udzielający porad w prawie karnym używa drukarki, tonera, korzysta z biura, etc. Absolutnie zgadzam się z tym, że nie można dłużej uzależniać tej sprawy od oceny danej izby skarbowej. Kwestia ta wymaga zmian ustawowych.

mec. Monika Strus-Wołos, przewodnicząca Komisji ds. Nieodpłatnej Pomocy Prawnej Naczelnej Rady Adwokackiej, tekst opublikowany w Gazecie Finansowej w Dodatku w dniu 14.08.2009