Autor: Biuro prasowe
19 lutego 2009

Trudny dostęp do prawnika to mit – powiedział prof. Janusz Czapiński tłumacząc wyniki badań dotyczące opinii Polaków o prawnikach. Wynika z nich m.in., że w ciągu ostatnich 5 lat z usług prawnika skorzystało zaledwie 14 % Polaków.

19 lutego br. odbyła się konferencja prasowa, na której podsumowano wyniki badań „Zawody prawnicze w opinii i doświadczeniu Polaków”, przeprowadzone na zlecenie Krajowej Rady Radców Prawnych przez TNS OBOP.

To zdystansowanie do prawników może wynikać z ogólnego braku zaufania do obcych – aż 79% ankietowanych wskazało, że nie można ufać ludziom. Dlatego na pytanie – do kogo by się zwrócili o radę, gdyby mieli podpisać jakąś umowę 42% respondentów wskazało kogoś z rodziny, a tylko 19% profesjonalnego prawnika. Na pytanie „dlaczego” w ostatnich latach nie korzystała Pan/i z usług prawnika” 99% odpowiedziało, że nie było takiej potrzeby. Tylko 1% odpowiedział, że przeszkodę stanowiły bariery finansowe. Ta negatywna opinia o prawnikach wynika z ogólnego przekonania o wadach polskiego systemu sprawiedliwości, podtrzymywanego przez media – tłumaczył prof. Czapliński. – Zdecydowanie lepszą opinię o prawnikach mają ci, którzy z ich usług skorzystali.

Znajomi mają również duży wpływ na wybór prawnika. 40% ankietowanych odpowiedziało, że decydując się na pomoc profesjonalisty, kieruje się opinią znajomych.

Pomimo ogólnego braku zaufania społeczeństwa adwokaci, radcy prawni oraz sędziowie cieszą się większym zaufaniem społecznym (19%) niż politycy (2%), biznesmeni (10%), celnicy (14%) czy prokuratorzy (13%).

Niemniej jednak w polskim społeczeństwie nie ma zdecydowanej opinii o prawnikach – 31 % ma pozytywne zdanie, 30% ma negatywne, a 39 % nie ma żadnego zdania na ten temat. Spośród osób negatywnie oceniających prawników 46% z nich uważa, że prawnicy są pazerni na pieniądze, 36%, że są niewrażliwi na ludzką krzywdę, zaś tylko 14% uznało, że prawnicy są niedostępni. Osoby, których opinia jest pozytywna najbardziej cenią sobie prawników za ich kompetencję – 66%, za terminowość i skrupulatność – 21% oraz za sprawiedliwość i obiektywizm – 18%.

Podobnie respondenci zapatrywali się na rzetelność mediów w prezentowaniu pracy przedstawicieli zawodów prawniczych: 30% uznało, że media przedstawiają prawników nierzetelnie, a 35%, że rzetelnie. Tyle samo osób nie miało zdania.

Badania potwierdziły również obecne powszechnie stereotypy. 84% respondentów uważa, że bogaty zawsze się wybroni przed sądem bo stać go na najlepszych adwokatów lub sowite łapówki. 70% uważa, że adwokaci bardziej dbają o swój zysk niż o interes klienta, zaś 67% zgadza się z twierdzeniem, że system sprawiedliwości nie jest sprawiedliwy: faworyzuje przestępców, a gnębi pokrzywdzonych.

Podobne wnioski wypływają z kolejnego pytania o najbardziej skorumpowaną grupę prawników. 20% respondentów uważa, że są to sędziowie, a 19%, że adwokaci. Jednak prof. J. Czapiński wyjaśnił, że taki pogląd w głównej mierze ukształtowały media, które najczęściej mówią o aferach, w które zamieszani są sędziowie i adwokaci.

Osoby najczęściej korzystające z pomocy prawnej to ludzie z wyższym wykształceniem (61%), pracujący jako przedsiębiorcy (36%) oraz rolnicy (29%).

Podsumowując badania prof. J. Czapiński stwierdził, że problemu nie należy szukać w dostępie do prawników czy w zachowaniu prawników, a w zmianie społecznej oceny systemu wymiaru sprawiedliwości i świadomości kultury prawnej w Polsce.